الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
289
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
( * ( هَلْ ثُوِّبَ الْكُفَّارُ ما كانُوا يَفْعَلُونَ ) * ) ( 1 ) . اين سخن خواه از ناحيه خداوند باشد ، يا فرشتگان ، و يا مؤمنان ، نوعى طعن و استهزا نسبت به افكار و ادعاهاى اين مغروران مستكبر است كه انتظار داشتند در مقابل اعمال زشتشان جايزه و پاداشى هم از خداوند دريافت دارند ، و در برابر اين پندار غلط و خيال خام مىفرمايد : « آيا آنها پاداش اعمالشان را گرفتند » ؟ بسيارى از مفسران اين جمله را يك « جمله مستقل » دانستهاند ، در حالى كه بعضى معتقدند دنباله آيه قبل است ، يعنى مؤمنان بر تختهاى مزين نشستهاند و نگاه مىكنند به بينند آيا كفار پاداش اعمال خلافشان را گرفتند ؟ آرى اگر آنها پاداشى بگيرند بايد از شيطان بگيرند ، آيا آن بينواى گرفتار مىتواند به آنها پاداشى دهد ؟ ! « ثوب » از ماده « ثوب » ( بر وزن جوف ) در اصل به معنى بازگشتن چيزى به حالت نخستين است ، و « ثواب » به پاداشى گفته مىشود كه به انسان در مقابل اعمالش مىدهند چرا كه نتيجه اعمالش به او برمىگردد ، اين واژه هم در جزاى نيك و هم بد به كار مىرود ، هر چند غالبا در مورد خير استعمال مىشود ( 2 ) و لذا آيه فوق دلالت بر نوعى طعن نسبت به كفار دارد ، و بايد چنين باشد چرا كه آنها همواره مؤمنان و آيات خدا را به باد استهزا مىگرفتند و بايد در آن روز نتيجه استهزاهايشان را ببينند .
--> ( 1 ) استفهام در اين آيه « استفهام تقريرى » است . ( 2 ) « مفردات » راغب ماده « ثوب » .